Ұлылар отаны – Отырар

    Отырар – тарихы терең, тағылымы мол киелі мекен. Ежелгі атауы Фараб болған бұл қала Сырдария өзенінің бойында, Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан. Ғалымдардың дерегінше, Отырар шамамен б.з.д. І ғасырдан бастап белгілі. Орта ғасырларда ол Орта Азиядағы ірі сауда, мәдениет және ғылым орталығына айналды. 1219 жылы Шыңғыс хан әскерлері қаланы қоршауға алып, тұрғындар Қайырханның бастауымен бес айға жуық ерлікпен қарсы тұрды. Қала қиратылғанымен, кейін қайта жанданып, бірнеше ғасыр бойы өмір сүрді.

Қазіргі Отырар ауданы 1935 жылы құрылған. Аудан Түркістан облысы құрамына кіреді, орталығы – Шәуілдір ауылы. Мұнда білім беру және мәдениет мекемелері, тарихи-өлкетану музейі жұмыс істейді. Өңірде 200-ден астам археологиялық ескерткіш бар. 1969 жылдан бері Отырар қалашығында тұрақты археологиялық қазба жұмыстары жүргізіліп келеді.

Отырар «Ұлылардың отаны» аталуына әбден лайық. Бұл жерден әлемге әйгілі ғалым, «екінші ұстаз» атанған Әбу Насыр әл-Фараби дүниеге келген. 870 жылы туған әл-Фараби философия, логика, математика және музыка салаларына зор үлес қосып, әлем ғылымының дамуына ықпал етті.

Отырар топырағы қазақ әдебиеті мен өнеріне де дарынды тұлғалар сыйлады. Ақын Әселхан Қалыбекова лирикалық жырларымен танылды. Сатирик Көпен Әмірбек қоғамдағы кемшіліктерді өткір әзілмен сынап, қазақ сатирасының дамуына үлес қосты. Халық жазушысы, ақын Мұхтар Шаханов та осы өңірдің перзенті. Оның шығармалары елдік рухты, ана тілін және ұлттық құндылықтарды дәріптейді. Отырар – көне тарихтың куәсі ғана емес, рухани сабақтастықтың нышаны. Өңір халқы ата-баба мұрасын сақтап, тарихи құндылықтарды жаңғыртып келеді.

“Journiverse” білім беру орталығының оқушысы: Такура Асхан